Nền kinh tế dựa vào kim cương của Botswana đang phải chịu áp lực ngày càng gia tăng khi nhu cầu toàn cầu suy yếu và sản lượng khai thác sụt giảm nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người lao động tại quốc gia châu Phi này.
Tác động nhân sinh từ làn sóng cắt giảm
Ảnh hưởng của sự sụt giảm này không còn là các con số lý thuyết mà đã tác động nặng nề đến đời sống của người dân. Nhiều công nhân bị sa thải đột ngột mà không có đền bù, lâm vào cảnh nợ nần và mất khả năng trang trải các chi phí sinh hoạt thiết yếu như tiền học cho con hay các khoản vay mua xe.
Đối với những lao động còn giữ được việc làm, tình trạng chuyển sang hợp đồng ngắn hạn cùng mức lương đóng băng (trung bình 190 – 250 USD/tháng) trong bối cảnh chi phí sống tăng cao đang đẩy nhiều gia đình vào thế bấp bấp.
Khủng hoảng ngành kim cương và áp lực kinh tế vĩ mô
- Sụt giảm sản lượng: Công ty Kim cương Debswana (liên doanh giữa Chính phủ Botswana và De Beers) đã giảm khoảng 27% sản lượng trong năm 2024 xuống 17,9 triệu carat và dự kiến tiếp tục cắt giảm xuống khoảng 15 triệu carat.
- Tác động đến tăng trưởng: Kinh tế Botswana đã thu hẹp khoảng 5,3% trong quý 2/2025 – mức giảm sâu nhất kể từ sau đại dịch.
- Gánh nặng ngân sách: Kim cương hiện đóng góp khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và một phần ba thu nhập chính phủ. Tổ chức S&P Global Ratings đã hạ xếp hạng tín nhiệm sovereign của Botswana xuống BBB- do áp lực từ sự suy giam của thị trường kim cương.
Thách thức cấu trúc và định hướng chuyển dịch
Sự trỗi dậy của kim cương nhân tạo (lab-grown diamonds) cùng sự sụt giảm chi tiêu cho hàng xa xỉ trên toàn cầu đang phơi bày rủi ro phụ thuộc vào một ngành xuất khẩu duy nhất của Botswana.
Trước tình hình này, Chính phủ Botswana đang nỗ lực thúc đẩy đa dạng hóa nền kinh tế thông qua mở rộng khai thác đồng, phát triển nông nghiệp, du lịch và công nghệ thông tin (ICT) nhằm tạo thêm việc làm và giảm bớt tác động từ các cú sốc toàn cầu.
Theo Aljazeera
