Khi viễn cảnh con người có thể sống thọ tới 100 năm dần trở nên thực tế, nhu cầu điều chỉnh chiến lược đầu tư hướng tới tăng trưởng dài hạn qua nhiều thế hệ cũng trở nên cấp thiết hơn.

Một trong những bài học đầu tiên mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng nhận ra là các con số có thể dễ dàng thay đổi, và điều đó không chỉ gói gọn trong phạm vi giá tài sản. Trong những năm gần đây, quan niệm về thời gian nắm giữ một khoản đầu tư cũng như thời hạn của toàn bộ danh mục đã thay đổi một cách sâu sắc. Nguyên nhân cốt lõi của sự thay đổi này nằm ở tuổi thọ ngày càng gia tăng của con người.

Thứ nhất, chiến lược truyền thống là rút dần khỏi đời sống kinh doanh sau tầm tuổi 60 không còn thật sự phù hợp khi tuổi thọ trung bình tại nhiều thị trường phát triển như Monaco và Thụy Sĩ ở châu Âu hay Nhật Bản, Hàn Quốc và Hồng Kông ở châu Á đang tiến gần đến mốc 90 tuổi.

Thứ hai, quy tắc kinh điển cho rằng nhà đầu tư nên phân bổ “tỷ trọng trái phiếu tương ứng với số tuổi” (ví dụ: 80 tuổi thì giữ 80% trái phiếu để bảo toàn vốn) cũng ngày càng ít được ưa chuộng. Thay vào đó, nhiều nhà đầu tư lớn tuổi hiện nay lại chủ động lựa chọn giảm tỷ trọng trái phiếu và tăng tỷ trọng các tài sản rủi ro.

Khi góc nhìn về tuổi tác và rủi ro thay đổi

Quan điểm đầu tư của người cao tuổi đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ nhờ sự tiến bộ của y học và thực tế từ thị trường tài chính.

Bà Esty Dwek — Giám đốc Bộ phận Tư vấn Đầu tư khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi (EMEA), HSBC Private Banking:

“Những tiến bộ trong y tế và lối sống giúp con người sống thọ hơn, đồng thời cũng khiến họ cảm thấy trẻ trung ngay cả khi đã lớn tuổi. Chúng tôi gặp không ít khách hàng cao tuổi nhưng họ hoàn toàn không xem mình là người già. Họ cảm thấy vẫn còn rất nhiều thời gian để chấp nhận rủi ro cao hơn, tiếp tục điều hành doanh nghiệp hoặc thậm chí khởi nghiệp nhiều lần nữa.”

Bên cạnh yếu tố sức khỏe, diễn biến tích cực của thị trường tài chính trong nhiều năm qua cũng giúp nhà đầu tư cao tuổi tự tin hơn.

Ông Georgios Leontaris — Giám đốc Đầu tư Thụy Sĩ và thị trường EMEA, HSBC Private Banking:

“Đầu tư vào tài sản rủi ro mang lại hiệu quả rất tốt kể từ sau Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu cuối những năm 2000. Thị trường cũng có lúc suy giảm nhưng không quá lâu và thực tế sau đó đã phục hồi nhanh chóng. Diễn biến này giúp nhiều nhà đầu tư lớn tuổi tự tin gia tăng mức độ chấp nhận rủi ro. Họ tin rằng mình có đủ thời gian để vượt qua các đợt biến động tiếp theo và tiếp tục để thị trường tạo ra giá trị cho họ.”

Đối với thế hệ trẻ, việc chuẩn bị tài chính cho một cuộc sống trường thọ lại mang tính chủ động ngay từ đầu. Bà Esty Dwek nhấn mạnh sự khác biệt này: “Nhà đầu tư thuộc thế hệ Gen Z và Millennials chắc chắn muốn hiểu rõ hơn, đi sâu vào các chi tiết của hoạch định tài sản dài hạn.”

Đánh giá lại “tuổi thọ” của tài sản

Sống lâu hơn đồng nghĩa với việc nhà đầu tư có cơ hội chứng kiến thế hệ thứ hai, thứ ba, thậm chí thứ tư trưởng thành. Do đó, giới đầu tư có giá trị tài sản ròng cao (HNW) và siêu cao (UHNW) đang chuyển sang lập kế hoạch đầu tư đa thế hệ.

Bà Esty Dwek quan sát thấy: “Một trong những thay đổi lớn chúng tôi nhận thấy là thời gian đầu tư của khách hàng đang ngày càng dài hơn. Đặc biệt, nhiều doanh nhân muốn tài sản của mình có thể tồn tại qua nhiều thế kỷ. Họ không chỉ nghĩ đến tuổi thọ của bản thân mà còn quan tâm đến ‘tuổi thọ’ của tài sản.”

Chính tư duy này đã thúc đẩy sự bùng nổ của các phương tiện đầu tư dài hạn và kém thanh khoản hơn.

Ông Georgios Leontaris — Giám đốc Đầu tư Thụy Sĩ và thị trường EMEA, HSBC Private Banking:

“Các nhà đầu tư sẵn sàng đánh đổi tính thanh khoản ngắn hạn để phân bổ vốn sang các khoản đầu tư dài hạn vào dự án hạ tầng vì các khoản đầu tư này được thiết kế với mục đích tạo ra lợi suất cao hơn. Chúng tôi nhận thấy các khoản đầu tư này khá hấp dẫn đối với các nhà đầu tư lớn tuổi — những người tin rằng họ vẫn còn 20 hoặc 30 năm nữa để hưởng lợi từ đó.”

4 Nguyên tắc lập kế hoạch đầu tư dài hạn hiệu quả

Để xây dựng một danh mục tài sản vững chắc cho hành trình 100 năm cuộc đời và truyền lại cho thế hệ sau, các chuyên gia khuyến nghị 4 nguyên tắc cốt lõi:

• 1. Xác định kỳ hạn đầu tư: Mở rộng tầm nhìn để xây dựng danh mục vừa hỗ trợ tăng trưởng tài sản, vừa tạo thu nhập ổn định cho nhiều thế hệ. Thời gian nắm giữ dài giúp tận dụng sức mạnh của lãi kép và đón đầu các lĩnh vực tăng trưởng mới.
• 2. Tạo sức bền và sự linh hoạt: Danh mục cần có “sức bền” để vượt qua biến động thị trường, đồng thời có “sự linh hoạt” để điều chỉnh theo từng giai đoạn cuộc sống. Việc tái cân bằng danh mục định kỳ và duy trì trao đổi minh bạch giữa các thế hệ trong gia đình là chìa khóa để chuyển giao tài sản thuận lợi.
• 3. Ưu tiên đa dạng hóa: Đa dạng hóa theo địa lý, ngành và nhóm tài sản giúp giảm thiểu rủi ro qua nhiều chu kỳ kinh tế.

Bà Esty Dwek khuyên:

“Nếu xây dựng một danh mục đa dạng với tầm nhìn dài hạn ngay từ đầu, về cơ bản, bạn có thể để danh mục tự vận hành và chỉ cần điều chỉnh nhẹ ở một vài điểm nhỏ. Đa dạng hóa danh mục đầu tư giúp bạn có thêm thời gian dành cho những việc khác thay vì phải liên tục can thiệp vào danh mục. Đồng thời, điều này cũng góp phần ổn định lợi nhuận.”

• 4. Lợi nhuận tài chính không phải là tất cả: Đầu tư cho người sống thọ hướng đến sự an sinh toàn diện, bao gồm sức khỏe và giá trị sống.

Về cơ hội đầu tư, ông Georgios Leontaris nhận định: “Các lĩnh vực như công nghệ sinh học hay chăm sóc sức khỏe mở ra cơ hội lợi ích về mặt cuộc sống cá nhân lẫn tài chính. Những công ty hoạt động trong lĩnh vực này đang nỗ lực cải thiện chất lượng cuộc sống của tất cả chúng ta.”

Trong khi đó, yếu tố bền vững lại gắn liền với thế hệ tương lai. Bà Esty Dwek kết luận: “Nhiều nhà đầu tư trẻ liên hệ tuổi thọ của bản thân với ‘tuổi thọ’ của hành tinh này. Họ đang hướng tới những chiến lược đầu tư có yếu tố bền vững và xã hội. Phụ nữ nói chung đặc biệt quan tâm đến đầu tư mang tính đạo đức.”

Quản lý danh mục đầu tư cho một cuộc đời trăm tuổi không chỉ đơn thuần là đảm bảo nguồn vốn có thể duy trì trong thời gian dài. Điều quan trọng hơn là thích ứng với nhu cầu thay đổi của những người sẽ tiếp cận nguồn vốn đó. Những danh mục có sức bền, đa dạng hóa tốt và chú trọng tương lai sẽ giúp đảm bảo tài sản không chỉ phục vụ tốt cho một đời người, mà còn tiếp tục tạo ra giá trị vững chắc cho nhiều thế hệ tiếp nối.