Nền kinh tế Singapore đang bước vào một nghịch lý đáng chú ý: Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng trưởng bứt phá nhờ dòng vốn đầu tư mạnh mẽ vào Trí tuệ Nhân tạo (AI), nhưng thị trường lao động lại xuất hiện những dấu hiệu chững lại.
Theo báo cáo cập nhật từ Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore (MTI), dự báo tăng trưởng GDP cả năm 2026 của đảo quốc sư tử đã được điều chỉnh tăng lên mức 4,5% – 5,5% (so với mức 2% – 4% dự báo trước đó). Động lực chính thúc đẩy đà tăng trưởng này đến từ sự gia tăng chi tiêu vốn toàn cầu liên quan đến AI.
Tuy nhiên, song song với đà tăng trưởng kinh tế:
- Tái cơ cấu và sa thải: Trong quý II/2026, số lượng lao động bị sa thải do tái cơ cấu doanh nghiệp đạt 4.620 người — mức cao nhất kể từ quý IV/2020.
- Tốc độ tạo việc làm mới chậm lại: Mặc dù tổng số lượng việc làm vẫn tăng, mức tăng việc làm đối với cư dân bản địa chỉ đạt 2.200 người, giảm đáng kể so với con số 5.400 của quý trước.
Mối lo ngại về “tăng trưởng không việc làm” (Jobless Growth)
Khác với các làn sóng công nghệ trước đây — vốn tạo ra các công cụ giúp lao động tăng năng suất và mở ra các nhiệm vụ mới cho con người —, AI có khả năng tự đảm nhận các chuỗi công việc phức tạp. Điều này cho phép doanh nghiệp mở rộng quy mô kinh doanh bằng cách đầu tư vào phần mềm và năng lực tính toán thay vì tuyển dụng thêm nhân sự.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo về một số nguy cơ chính:
- Sự phân hóa thị trường lao động: AI có xu hướng mở rộng nhóm việc làm cao cấp (chuyên gia, kỹ sư AI) nhưng đồng thời thu hẹp nhóm việc làm tầm trung và các vị trí khởi điểm (entry-level) dành cho nhân sự trẻ.
- Bất bình đẳng gia tăng: Thành quả tăng trưởng kinh tế tập trung phần lớn vào các chủ sở hữu vốn và các doanh nghiệp lớn (MNCs), trong khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) cùng người lao động phổ thông gặp khó khăn trong việc tiếp cận lợi ích này.
Phản ứng từ chính phủ và doanh nghiệp
Trấn an dư luận, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong và Quốc hội nước này khẳng định Singapore sẽ không chấp nhận kịch bản “tăng trưởng không việc làm”. Các cơ quan quản lý (MTI, MOM) đang triển khai các chương trình hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, đào tạo lại kỹ năng cho người lao động, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp nội địa để tạo thêm việc làm chất lượng.
Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều công ty công nghệ và tài chính tại Singapore (như Aspire, Flexxon, SimpleAI) cho biết việc ứng dụng AI giúp giải phóng nhân sự khỏi các tác vụ thủ công, từ đó mở rộng sản phẩm và thị trường mới. Nhờ vậy, quy mô nhân sự của các đơn vị này vẫn tăng từ 10% đến 30% thay vì cắt giảm.
Các chuyên gia kết luận rằng thách thức cốt lõi của kỷ nguyên AI không nằm ở việc giữ nguyên mọi vị trí công việc cũ, mà là đảm bảo nền kinh tế tạo ra được các động lực tăng trưởng mới đi kèm khả năng chuyển đổi linh hoạt cho người lao động.
Theo CNA
