Trải qua hơn hai thập kỷ hiện diện tại nước bạn Lào, Công ty Cổ phần Cao su Việt Lào (Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam – VRG) không chỉ khẳng định vai trò hạt nhân trong phát triển kinh tế vùng Nam Lào mà còn tiên phong trong chiến lược xanh hóa chuỗi giá trị và cơ giới hóa sản xuất. Phóng viên đã có cuộc trao đổi sâu rộng với ông Phan Văn Hiếu – Giám đốc Công ty Cổ phần Cao su Việt Lào về bức tranh sản xuất kinh doanh, lộ trình mở rộng vùng nguyên liệu, ứng dụng chuẩn mực xanh ISO 14067, EUDR và chiến lược gắn kết cộng đồng địa phương.
Vượt khó đạt kết quả tích cực và nhịp độ sản xuất 8 tháng đầu năm 2026
Phóng viên (PV): Xin ông chia sẻ tổng quan về quy mô vận hành cũng như kết quả sản xuất kinh doanh nổi bật của Công ty Cổ phần Cao su Việt Lào trong 8 tháng đầu năm 2026?
Ông Phan Văn Hiếu: Hiện nay, công ty đang quản lý tổng diện tích 10.032,67 ha cao su tập trung tại 2 huyện Bachiang và Sanasumbun thuộc tỉnh Champasak. Trong đó, diện tích khai thác chiếm 8.636,28 ha, diện tích giao khoán khai thác là 516,30 ha, diện tích chăm sóc kiến thiết cơ bản là 351,63 ha và diện tích cưa cắt tái canh là 120,67 ha. Bộ máy được tổ chức tinh gọn gồm các phòng/ban chuyên môn và 16 đội sản xuất trực thuộc, vận hành 1 nhà máy chế biến mủ hiện đại 2 dây chuyền với tổng công suất 21.000 tấn/năm.
Tính đến hết tháng 8/2026, mặc dù gặp thời tiết mưa bão kéo dài hơn 2 tháng cùng áp lực biến động tỷ giá đồng Kip và chi phí nguyên liệu gia tăng, công ty vẫn đạt được những kết quả rất khả quan:
- Sản lượng khai thác: Đạt 9.214,213 tấn (đạt 51,77% kế hoạch năm, tăng 10,74% so với cùng kỳ 2025).
- Sản lượng chế biến & tiêu thụ: Chế biến đạt 10.216,928 tấn mủ các loại; tiêu thụ đạt 16.429,247 tấn (đạt 77,86% kế hoạch năm).
- Chỉ tiêu tài chính: Doanh thu đạt 886,04 tỷ đồng (89,68% kế hoạch); lợi nhuận trước thuế đạt 251,51 tỷ đồng (97,67% kế hoạch) và lợi nhuận sau thuế đạt 201,21 tỷ đồng (98,80% kế hoạch).
- Thu nhập người lao động: Công ty duy trì việc làm ổn định cho 2.166 lao động với mức lương bình quân 8 triệu đồng/người/tháng.
PV: Trong 4 tháng cuối năm – giai đoạn cao điểm thu hoạch, công ty đã đề ra những giải pháp trọng tâm nào để hoàn thành vượt mức kế hoạch năm, thưa ông?
Ông Phan Văn Hiếu: Bốn tháng cuối năm là thời điểm thời tiết chuyển sang ít mưa và lạnh, cây cao su cho lượng mủ nhiều nhất trong năm. Chúng tôi đặt mục tiêu khai thác tối thiểu 8.586 tấn trong 4 tháng này để hoàn thành toàn bộ kế hoạch 17.800 tấn của năm 2026.
Về giải pháp, chúng tôi tập trung đẩy nhanh tiến độ cạo vét, cạo gom và cạo trả lại những ngày mưa bão không cạo được. Đồng thời, công ty thực hiện chính sách quan tâm trả lương đúng, đủ, tăng phụ cấp động viên hàng ngày, kết hợp thưởng sản lượng vượt mức cho các Đội sản xuất nhằm kích thích phong trào thi đua nước rút. Ngoài ra, công ty cũng hỗ trợ toàn bộ chi phí điện, nước và chỗ ở cho công nhân ở xa để họ yên tâm gắn bó.
Mở rộng vùng nguyên liệu 17.000 ha, đẩy mạnh thu mua và cơ giới hóa
PV: Bên cạnh diện tích hiện có, công ty đang triển khai chiến lược mở rộng vùng nguyên liệu và thu mua mủ tiểu điền ra sao?
Ông Phan Văn Hiếu: Thực hiện chủ trương của Tập đoàn VRG về việc mở rộng thêm diện tích sản xuất tại Lào, công ty đã tiến hành khảo sát vùng nguyên liệu mới khoảng 17.000 ha tại tỉnh Champasak. Chúng tôi đã làm việc, khảo sát thực địa và bước đầu xem xét khả năng tích hợp, ký kết hợp đồng. Bên cạnh đó, tại địa bàn huyện Bachiang – nơi công ty gắn bó từ năm 2005, chính quyền địa phương rất hoan nghênh và mong muốn công ty tiếp tục đầu tư, mở rộng sản xuất.
Đối với mủ thu mua, năm 2026 công ty được giao chỉ tiêu 3.000 tấn (8 tháng đầu năm đã đạt 854,18 tấn) và dự kiến duy trì mức này trong năm 2027. Do thị trường thu mua có sự cạnh tranh gay gắt về giá từ các đơn vị bên ngoài, quan điểm của công ty là không chạy đua đơn thuần về giá mua thô mà tập trung nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm chế biến, từ đó chia sẻ lại lợi ích tốt hơn cho các điểm mua và người cung cấp nguyên liệu. Công ty cũng kiến nghị Tập đoàn bổ sung thêm hệ thống máy cán, máy băm, hồ quậy cho dây chuyền chế biến mủ tạp để đảm bảo chất lượng mủ thu mua đầu ra tốt nhất.
PV: Bài toán thiếu hụt lao động khi mở rộng quy mô diện tích lớn sẽ được giải quyết như thế nào, thưa ông?
Ông Phan Văn Hiếu: Qua khảo sát, nguồn lao động địa phương cơ bản đáp ứng được. Hiện có một bộ phận người dân địa phương đang sang Thái Lan làm việc, chính quyền cam kết khi dự án triển khai sẽ vận động họ trở về làm việc ngay trên chính quê hương mình. Công ty cũng tìm hiểu thêm các nguồn lao động khác từ Myanmar hay Bangladesh.
Tuy nhiên, về lâu dài, công ty xác định không thể chỉ phụ thuộc vào lao động thủ công. Chúng tôi sẽ tăng cường áp dụng cơ giới hóa trong khâu chăm sóc và vận chuyển, kết hợp chuyển đổi kỹ thuật cạo để giảm mật độ lao động trên diện tích, nâng cao năng suất chung.
Tiên phong “Xanh hóa”: Từ chứng nhận ISO 14067 đến chuẩn mực EUDR
PV: Chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế là hướng đi bắt buộc. Công ty đã chuẩn bị những gì cho lộ trình này?
Ông Phan Văn Hiếu: Công ty đã tuân thủ tốt các tiêu chuẩn PEFC và tích cực đáp ứng các quy định chống mất rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR). Riêng về vấn đề đất đai theo tiêu chuẩn EUDR, công ty đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông Lâm Lào để xác minh nguồn gốc đất. Đối với những diện tích rừng nghèo kiệt cần phục hồi, nếu cơ quan chức năng xác nhận và thổ nhưỡng phù hợp, chúng tôi đề xuất phương án trồng cao su để vừa phục hồi thảm thực vật, vừa phát triển kinh tế. Với diện tích 17.000 ha khảo sát mới, công ty cũng định hướng không trồng thuần nhất mà kết hợp đa dạng cây trồng như chuối, cà phê hoặc nông nghiệp công nghệ cao tùy theo điều kiện thực tế.
PV: Được biết công ty vừa hoàn tất kiểm kê khí nhà kính và tính toán phát thải theo ISO 14067. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về kết quả này?
Ông Phan Văn Hiếu: Đúng vậy. Công ty đã áp dụng tiêu chuẩn ISO 14067 để tính toán vết carbon cho sản phẩm. Sau 6 tháng chuẩn bị hồ sơ dữ liệu chi tiết và 2 ngày làm việc trực tiếp với đơn vị đánh giá độc lập, toàn bộ chuỗi hành trình – từ khâu cạo mủ, nhiên liệu di chuyển của công nhân, vận chuyển mủ, tiêu thụ điện/nước tại nhà máy cho đến xử lý nước thải – đều được đo lường khắt khe.
Kết quả đánh giá cho thấy công ty đạt chỉ số phát thải ở mức trung bình thấp: chỉ số phát thải đạt khoảng 0,7 đối với mủ SVR 3L, SVR 5 và 1,1 đối với mủ SVR 10 và SVR 20. Dự kiến trong khoảng nửa tháng nữa, công ty sẽ chính thức nhận chứng nhận ISO 14067. Đây là tấm “hộ chiếu xanh” rất quan trọng giúp sản phẩm của Việt Lào vươn xa sang các thị trường khó tính ngoài Trung Quốc và Việt Nam.
20 năm hành trình phát triển và dấu ấn an sinh xã hội tại Lào
PV: Nhìn lại chặng đường từ năm 2005 đến nay, những đóng góp lớn nhất của Công ty Cổ phần Cao su Việt Lào đối với sự thay đổi của vùng đất Bachiang là gì, thưa ông?
Ông Phan Văn Hiếu: Công ty Việt Lào là một trong những đơn vị đầu tiên của ngành cao su sang đầu tư tại Lào từ năm 2005. Nhìn lại chặng đường từ những ngày đầu trồng mới (2005–2008), xây dựng nhà máy (2010–2011) cho đến giai đoạn vượt qua khủng hoảng giá mủ giảm sâu (2014–2015) và phục hồi mạnh mẽ từ năm 2016 đến nay, chúng tôi tự hào khi đã đóng góp làm thay đổi toàn diện diện mạo địa phương.
Năm 2005, Bachiang còn rất khó khăn, giao thông cách trở, người dân đi lại chủ yếu bằng xe bò hoặc đi bộ mất nhiều ngày. Công ty đến đã mở đường, bắc cầu đến tận các bản làng, giúp kết nối giao thương. Đến nay, đời sống người dân thay đổi rõ rệt: công nhân có việc làm và thu nhập ổn định, nhiều gia đình đã mua sắm được ô tô, xe máy.
Bên cạnh sản xuất, công ty đặc biệt chú trọng an sinh xã hội: hỗ trợ xây dựng chùa theo đời sống tâm linh Phật giáo của người dân, hỗ trợ trường học, phối hợp ứng cứu thiên tai lũ lụt và đặc biệt là xây dựng khu làng tiểu mẫu với 50 căn nhà khang trang cho công nhân. Những nỗ lực bền bỉ đó đã được Nhà nước Việt Nam ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới vào năm 2020, cùng các Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba. Đó là niềm tự hào và là động lực để tập thể cán bộ công nhân viên Việt Lào tiếp tục thắt chặt tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt – Lào trên vùng đất Nam Lào.
PV: Xin cảm ơn ông Phan Văn Hiếu về cuộc trao đổi! Chúc công ty hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu năm 2026 và tiếp tục gặt hái nhiều thành công mới!
