Mặc dù có những lập luận cho rằng vàng đã tăng quá nóng, nhưng đội ngũ chiến lược gia tại J.P. Morgan khẳng định rằng những lý do để vàng tiếp tục bứt phá vẫn còn rất mạnh mẽ.
Trong kỷ nguyên biến động địa chính trị mới, vàng không chỉ là tài sản trú ẩn mà còn là công cụ định vị lại hệ thống dự trữ toàn cầu.
“Cơn lốc” tăng trưởng và những động lực mới
Trong báo cáo mới nhất, bà Kriti Gupta, Giám đốc điều hành tại J.P. Morgan Private Bank và chiến lược gia Justin Biemann nhận định: “Vàng đã có một đợt tăng trưởng mãnh liệt, tăng hơn 170% trong 5 năm qua”.
Nguyên nhân lớn nhất không chỉ là lạm phát hay tăng trưởng kinh tế, mà là sự phân mảnh địa chính trị đang thúc đẩy các nhà đầu tư tìm đến kim loại quý này.
Dữ liệu lịch sử cho thấy vàng đạt lợi suất trung bình 1,8% và mức trung vị 3,0% trong các cú sốc địa chính trị lớn, vượt xa các loại tài sản khác.
Hiện nay, những lo ngại về mất giá tiền tệ và thâm hụt tài khóa chưa được phản ánh hết vào giá trái phiếu chính phủ, càng khiến vàng trở nên hấp dẫn.
Hai rủi ro lớn
J.P. Morgan đã phân tích hai kịch bản có thể chặn đứng đà tăng của vàng.
Các Ngân hàng trung ương (NHTW) dừng mua hoặc bán tháo. Kể từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra năm 2022, lượng mua ròng vàng của các NHTW đã tăng gấp đôi nhằm đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào đồng USD.
Tuy nhiên, rủi ro nằm ở chỗ nếu các ông lớn này quay đầu bán ra như trường hợp của Vương quốc Anh (giai đoạn 1999-2002), giá vàng có thể sụt giảm nghiêm trọng.
Tuy nhiên, J.P. Morgan tin rằng kịch bản này khó xảy ra. Tính đến năm 2025, vàng mới chỉ chiếm khoảng 19% dự trữ của các thị trường mới nổi so với 47% ở các nước phát triển.
Đặc biệt, Trung Quốc dù sở hữu lượng vàng lớn thứ 7 thế giới nhưng kim loại này mới chỉ chiếm 8,6% tổng dự trữ của họ.
Nếu xu hướng đa dạng hóa tiếp tục, Trung Quốc, Ấn Độ, Ba Lan và Brazil vẫn còn một lộ trình mua sắm rất dài phía trước. Khảo sát của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy 95% các NHTW kỳ vọng lượng nắm giữ vàng toàn cầu sẽ tăng lên trong năm 2026.
Làn sóng nhà đầu tư nhỏ lẻ đổ xô vào vàng để phòng ngừa rủi ro vĩ mô cũng là một nhân tố đẩy giá. Tuy nhiên, nhóm này thường dễ dao động. Biến động cuối tháng 1 là minh chứng: vàng tăng 20% trong một tuần nhưng cũng có thể giảm tương tự chỉ trong hai ngày.
Dù vậy, dữ liệu cho thấy lượng vàng nắm giữ qua các quỹ ETF hiện chỉ khoảng 100 triệu ounce (tương đương 8% tổng lượng nắm giữ của các NHTW) vẫn thấp hơn mức kỷ lục năm 2020. Điều này đồng nghĩa với việc hoạt động của nhà đầu tư cá nhân hiện chưa ở mức quá nóng để có thể làm đảo lộn xu hướng dài hạn.
Dự báo cho năm 2026: Đỉnh cao mới đang chờ đợi
J.P. Morgan Global Research dự báo nhu cầu mới từ các gã khổng lồ bảo hiểm Trung Quốc và cộng đồng tiền điện tử sẽ là lực đẩy mới cho vàng trong năm 2026.
Bà Natasha Kaneva, Trưởng chiến lược hàng hóa toàn cầu của J.P. Morgan, nhấn mạnh: “Đà tăng này sẽ không đi theo đường thẳng, nhưng các xu hướng thúc đẩy việc thiết lập nền giá cao hơn cho vàng vẫn chưa cạn kiệt”.
Với dự báo các NHTW sẽ mua trung bình 585 tấn mỗi quý trong năm 2026, cùng với bối cảnh đồng USD yếu đi và lãi suất Mỹ giảm, vàng tiếp tục là đối thủ cạnh tranh nặng ký với trái phiếu kho bạc và các quỹ thị trường tiền tệ.
PM
