Việt Nam phụ thuộc rất nhiều từ việc nhập LNG tại Trung Đông, mà hiện nay không có nguồn dự phòng thay thế. Giá LNG sẽ sớm tăng mạnh theo từng ngày như giá xăng vì gián đoạn nguồn cung. Điều này sẽ kéo giá điện tăng vì Việt Nam có khá nhiều nhà máy nhiệt điện khí dùng nguyên liệu này.
Trong một diễn biến gây rúng động thị trường năng lượng, Tập đoàn quốc gia QatarEnergy đã chính thức tuyên bố tình trạng “bất khả kháng” (force majeure) đối với các hoạt động xuất khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Quyết định này được đưa ra sau khi các cơ sở tại thành phố công nghiệp Ras Laffan bị gián đoạn nghiêm trọng do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Trung Đông, cho phép công ty tạm thời miễn bỏ các nghĩa vụ giao hàng theo hợp đồng do những tình huống khẩn cấp nằm ngoài tầm kiểm soát.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc đình trệ sản xuất là do hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt hoàn toàn trước cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ – Israel và Iran. Với việc Qatar chiếm tới 20% lượng LNG xuất khẩu toàn cầu, sự đứt gãy này đang giáng một đòn mạnh vào các thị trường lớn tại châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và toàn bộ khu vực châu Âu.
Đáng ngại hơn, giới chuyên gia cảnh báo có thể mất hàng tháng để tổ hợp LNG khổng lồ này quay trở lại mức sản xuất bình thường.
Tại tâm điểm của cuộc khủng hoảng, thành phố công nghiệp Ras Laffan – nơi sở hữu 14 dây chuyền sản xuất với công suất 77 triệu tấn mỗi năm – đã phải dừng hoạt động vì các kho chứa với dung tích gần 1,9 triệu m3 sẽ bị lấp đầy chỉ sau 4 ngày nếu tàu xuất khẩu không thể rời bến. Quy trình khởi động lại các nhà máy này được đánh giá là cực kỳ chậm chạp và phức tạp nhằm tránh hiện tượng “sốc nhiệt” cho các thiết bị siêu lạnh (hoạt động ở mức -160°C). Việc đưa khí nạp vào các thiết bị đang ở trạng thái nghỉ một cách quá nhanh có thể gây nứt vỡ các bộ phận quan trọng vô cùng đắt đỏ.
Hệ quả là thị trường khí đốt toàn cầu đang rơi vào tình trạng thiếu hụt trầm trọng, đẩy giá khí đốt tại cả châu Âu (TTF) và châu Á tăng vọt gần 50%. Ông Saul Kavonic, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee, nhận định với Reuters: “Không gì có thể thay thế được LNG của Qatar. Nếu tình trạng đóng cửa kéo dài, đây sẽ là cú sốc lớn hơn cả đợt Nga cắt khí đốt sang châu Âu năm 2022, và giá có thể sẽ lập kỷ lục mới.” Trong khi đó, Mỹ – nhà sản xuất LNG lớn nhất thế giới – hiện chỉ còn khoảng 5% công suất dự phòng, không đủ để bù đắp cho sự đứt gãy khổng lồ này từ vùng Vịnh.
