Mặc dù mới chính thức được thành lập từ tháng 12 năm 2025 và vận hành chưa đầy nửa năm, Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh đang tăng tốc triển khai đồng bộ nhiều cấu phần quan trọng để nhanh chóng định hình một hệ sinh thái mang tầm vóc toàn cầu. Theo chia sẻ từ PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm, định chế này hiện vẫn trong giai đoạn chuẩn bị kỹ lưỡng để tiến tới vận hành toàn diện trong bối cảnh chờ phê duyệt quy chế hoạt động chính thức. Dù vậy, một bệ đỡ pháp lý vững chắc đã sớm được thiết lập thông qua việc ban hành Nghị quyết 222 cùng hệ thống 8 nghị định hướng dẫn đi kèm.
Với quy mô quy hoạch lên tới khoảng 989 ha, không gian của Trung tâm tài chính quốc tế trải rộng trên một phần phường Sài Gòn, một phần phường Bến Thành và bao trọn bán đảo Thủ Thiêm, tạo nên một “vùng tài chính đặc thù” ngay giữa lòng đô thị năng động nhất Việt Nam. Điểm mấu chốt tạo nên sức hút độc bản của khu vực này chính là việc vận hành theo một cơ chế pháp lý riêng biệt, tương tự mô hình các trung tâm tài chính hải ngoại (offshore financial center) hàng đầu thế giới. Tại đây, mọi tranh chấp phát sinh sẽ được phân xử trực tiếp bằng luật pháp quốc tế thông qua Tòa án quốc tế và Trung tâm trọng tài quốc tế được đặt ngay trong khuôn viên của vùng đặc thù. Đây được xem là chiếc chìa khóa vạn năng và là điều kiện tiên quyết để chinh phục các định chế tài chính toàn cầu, bởi tính minh bạch pháp lý cùng khả năng bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư luôn là thước đo hàng đầu khi các dòng vốn quốc tế lựa chọn bến đỗ.
Song song với thể chế vượt trội, Trung tâm còn sở hữu chính sách ưu đãi thuế thuộc nhóm hấp dẫn nhất khu vực khi áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân là 0% kéo dài đến năm 2030, và duy trì ở mức 10% sau cột mốc này. Đồng thời, các chuyên gia quốc tế đến làm việc tại đây sẽ được hưởng đặc quyền cấp thị thực với thời hạn lên tới 10 năm. Hiện thực hóa cho tầm nhìn vĩ mô này, tòa tháp AFC Tower quy mô 99 tầng dự kiến sẽ được khởi công ngay trong năm nay, hứa hẹn trở thành biểu tượng kiến trúc và tài chính mới của Thành phố Hồ Chí Minh.
Một trong những chiến lược mũi nhọn tạo nên sự khác biệt cốt lõi cho Thành phố Hồ Chí Minh so với các đối thủ trong khu vực chính là mảng tài chính hàng hải. Thực tế hiện nay, dù tổng giá trị hàng hóa luân chuyển qua hệ thống cảng biển của thành phố đạt con số khổng lồ hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm, song phần lớn các giao dịch tài chính phát sinh vẫn đang bị “chảy máu” về Singapore hay Hong Kong. Thực trạng “tiền đi qua cảng Việt Nam nhưng giao dịch ở nước ngoài” chính là động lực để Trung tâm tài chính hàng hải quốc tế được thành lập vào đầu năm 2026.
Hướng tới sự kiện ra mắt hệ sinh thái tài chính hàng hải vào ngày 21 tháng 5 tới với sự tham gia của các tập đoàn logistics, cảng biển và ngân hàng đa quốc gia, Ban điều hành tiết lộ hệ thống đã ghi nhận khoảng 6,1 tỷ USD vốn cam kết từ các tổ chức quốc tế lớn liên quan đến Boeing, Airbus cùng các hãng vận tải biển sừng sỏ. Mục tiêu đặt ra là trong vòng 5 năm tới, Việt Nam sẽ giành lại khoảng 30% thị phần giao dịch tài chính hàng hải toàn cầu của chính mình, tương đương dòng tiền 300 tỷ USD luân chuyển mỗi năm.
Để hiện thực hóa điều đó, thành phố đang tập trung tháo gỡ triệt để hai nút thắt lớn nhất bằng cách cho phép các giao dịch nội khu được thực hiện bằng các đồng ngoại tệ mạnh và thiết lập cơ chế luân chuyển dòng vốn tự do, linh hoạt hơn so với phần còn lại của nền kinh tế. Qua đó, Thành phố Hồ Chí Minh tự tin hướng tới mục tiêu ghi tên mình vào nhóm các trung tâm tài chính hàng đầu Đông Nam Á trong nửa thập kỷ tới.
Không dừng lại ở các khung cảnh tài chính truyền thống, Thành phố Hồ Chí Minh còn đặt cược lớn vào tương lai của fintech và các mô hình tài chính số thế hệ mới thông qua việc ra mắt Trung tâm Fintech Hub tại tòa nhà Marina IFC vào ngày 14 tháng 4 năm 2026, đi kèm thỏa thuận hợp tác chiến lược với Sàn giao dịch chứng khoán London (LSE). Lợi thế cạnh tranh đột phá tại đây chính là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) dành cho các sản phẩm công nghệ tài chính mới, cho phép thí điểm ngay cả những mô hình chưa từng có tiền lệ trên thế giới. Các lĩnh vực tiên phong đang được tập trung nghiên cứu bao gồm thanh toán xuyên biên giới, stablecoin, blockchain, tài sản số và đặc biệt là xu hướng token hóa (mã hóa) các tài sản thực có giá trị lớn như máy bay, tàu biển hay bất động sản. Phương thức chia nhỏ tài sản thành các token đầu tư này sẽ giúp các doanh nghiệp huy động vốn một cách cực kỳ linh hoạt trên môi trường số, giảm bớt sự lệ thuộc vào các quỹ đầu tư truyền thống.
Ở góc độ vĩ mô hơn, sự xuất hiện của Trung tâm Tài chính Quốc tế còn mang sứ mệnh tái cấu trúc thị trường vốn quốc gia, giúp giảm áp lực đang đè nặng lên hệ thống tín dụng ngân hàng khi tổng dư nợ hiện tại đã vượt ngưỡng 140% GDP – mức báo động có thể gây rủi ro hệ thống. Trong bối cảnh Việt Nam theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu vốn ngoài tín dụng của nền kinh tế ước tính cần khoảng 70 đến 80 tỷ USD mỗi năm.
Để giải bài toán khát vốn này, thành phố đang khẩn trương xúc tiến xây dựng một sàn giao dịch chứng khoán quốc tế dưới sự hỗ trợ công nghệ từ hai đối tác lớn là Nasdaq và LSE. Sàn giao dịch này được định vị để phục vụ cho cả doanh nghiệp Việt Nam, khối FDI và các doanh nghiệp trong khu vực Đông Nam Á thông qua cơ chế niêm yết chéo và niêm yết song song, giúp nhà đầu tư trong nước dễ dàng tiếp cận giao dịch các cổ phiếu quốc tế. Đồng thời, một sàn gọi vốn cộng đồng chuyên biệt dành cho cộng đồng startup và doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đang nằm trong kế hoạch triển khai đồng thời.
Tất cả các nỗ lực trên đã giúp Thành phố Hồ Chí Minh đạt được bước tiến nhảy vọt trên bảng xếp hạng các trung tâm tài chính toàn cầu (GFCI) khi vươn lên vị trí thứ 84 thế giới, chính thức vượt qua các đô thị lớn như Bangkok, Jakarta để đứng thứ 3 tại khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Singapore và Kuala Lumpur. Nhìn nhận một cách thực tế, dù khó có thể cạnh tranh trực diện với Singapore trong ngắn hạn về bề dày thể chế tài chính, song Thành phố Hồ Chí Minh lại sở hữu những lợi thế đặc quyền mà các quốc gia khác không có: đó là quy mô của một nền kinh tế thực đang phát triển bùng nổ, vị trí logistics chiến lược, nguồn nhân lực công nghệ dồi dào và đặc biệt là chi phí vận hành tối ưu khi chỉ bằng khoảng 1/3 đến 1/5 so với Singapore hay Hong Kong.
Thay vì chạy đua đặt trụ sở điều hành, thành phố chọn lối đi riêng bằng cách tập trung thu hút các Trung tâm Đổi mới sáng tạo (Innovation Center) của các tập đoàn tài chính đa quốc gia, tương tự mô hình thành công của Ngân hàng Quốc gia Úc (NAB) khi quy tụ tới 3.000 kỹ sư công nghệ Việt Nam phục vụ cho hệ thống toàn cầu của họ. Với mục tiêu hình thành 50 Innovation Center và kiến tạo từ 100.000 đến 200.000 việc làm chất lượng cao trong vòng 5 năm tới, việc giải quyết triệt để các rào cản về ngoại hối và thể chế liên thông sẽ biến Trung tâm Tài chính Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở một dự án đô thị, mà thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, dẫn dắt toàn bộ nền kinh tế Việt Nam cất cánh trong kỷ nguyên mới.
