Tháng 7 vừa qua là một khoảng thời gian ghi nhận nhiều biến động đối với thị trường chứng khoán. Khi thị trường điều chỉnh mạnh, tâm lý nhà đầu tư chịu áp lực đáng kể. Trong những giai đoạn như vậy, ngay cả những cổ phiếu có nền tảng tốt cũng có thể đối mặt với áp lực bán. Thực tế, chỉ số VN-Index đã giảm 6,68% trong tháng 7, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất của các quỹ cổ phiếu trên thị trường.
Thời gian gần đây, chúng tôi nhận được khá nhiều thắc mắc từ nhà đầu tư: Có nên thay đổi kế hoạch đầu tư quỹ mở hay không? Khi danh mục đầu tư biến động mạnh, nhà đầu tư nên đánh giá khoản đầu tư của mình như thế nào?
Đồng hành cùng chúng ta hôm nay để giải đáp những câu hỏi này là ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt – Giám đốc Kinh doanh Toàn quốc tại VinaCapital.
ỨNG XỬ THẾ NÀO KHI THỊ TRƯỜNG ĐIỀU CHỈNH?
Thưa ông, một trong những câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất gần đây là: Khi thị trường biến động mạnh, nhà đầu tư nên chờ thêm hay vẫn tiếp tục giải ngân?
Ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt: Cảm ơn Yến. Phải nói rằng đây là một phản ứng rất tự nhiên của tâm lý đám đông. Khi thị trường biến động mạnh, đa số chúng ta đều muốn đứng ngoài chờ mọi thứ rõ ràng hơn rồi mới hành động.
Tuy nhiên, trên thực tế, rất khó để xác định chính xác đâu là đáy của thị trường. Nếu mục tiêu của nhà đầu tư là tăng trưởng dài hạn, tôi thường khuyến nghị thay vì cố gắng xác định thời điểm thị trường (market timing), nhà đầu tư nên giải ngân từng phần hoặc đầu tư định kỳ. Cách làm này giúp giảm áp lực phải dự báo thị trường, đồng thời duy trì tính kỷ luật trong đầu tư.
Đối với những khách hàng đang thực hiện chiến lược đầu tư định kỳ (DCA), khi thấy danh mục giảm điểm, họ có nên tạm dừng để chờ thị trường phục hồi không?
Ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt: Một câu hỏi rất hay. Thực tế, chính những giai đoạn thị trường điều chỉnh lại là lúc chiến lược DCA phát huy tác dụng tối đa.
Khi thị trường giảm, với cùng một số tiền đầu tư định kỳ, nhà đầu tư có thể mua được số lượng chứng chỉ quỹ nhiều hơn. Đến khi thị trường phục hồi, chính số lượng chứng chỉ quỹ tích lũy được trong giai đoạn giá thấp này sẽ đóng góp đáng kể vào kết quả đầu tư dài hạn. Vì vậy, nếu mục tiêu đầu tư và khả năng tài chính của nhà đầu tư không thay đổi, điều quan trọng là duy trì kế hoạch thay vì phản ứng bốc đồng trước các biến động ngắn hạn.
Có một thực tế là lãi suất tiết kiệm hiện đang ở mức khá hấp dẫn. Nhiều người băn khoăn liệu có nên tất toán toàn bộ khoản đầu tư quỹ mở để chuyển sang gửi tiết kiệm?
Ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt: Tôi nghĩ đây không phải là câu chuyện lựa chọn kênh nào tốt hơn, bởi mỗi loại tài sản phục vụ một mục tiêu hoàn toàn khác nhau.
- Tiền gửi tiết kiệm: Phù hợp với nhu cầu bảo toàn vốn, đảm bảo thanh khoản ngắn hạn và xây dựng quỹ dự phòng.
- Đầu tư cổ phiếu / Quỹ cổ phiếu: Hướng đến mục tiêu tăng trưởng tài sản trong dài hạn.
Thay vì chuyển toàn bộ tài sản sang một kênh duy nhất, nhà đầu tư nên nhìn lại cơ cấu phân bổ tài sản của mình đã hợp lý hay chưa. Một danh mục phù hợp cần vừa đảm bảo tính thanh khoản và linh hoạt, vừa có sự an toàn, ổn định, đồng thời duy trì khả năng tăng trưởng dài hạn. Từ đó, nhà đầu tư mới có thể duy trì tốt hơn các kế hoạch tài chính đã đề ra.
BẢN CHẤT CỦA ĐÁNH GIÁ KHOẢN ĐẦU TƯ VÀ NỀN TẢNG VĨ MÔ
Vậy tiêu chí cốt lõi nào giúp nhà đầu tư đánh giá một khoản đầu tư có còn phù hợp với mình hay không trong giai đoạn sóng gió?
Ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt: Tôi cho rằng nhà đầu tư không nên đánh giá một khoản đầu tư chỉ dựa trên kết quả của một vài tuần hoặc một vài tháng. Bạn cần quay lại những câu hỏi nền tảng ban đầu:
- Mục tiêu đầu tư có thay đổi không?
- Thời gian đầu tư có thay đổi không?
- Nhu cầu tài chính hiện tại có thay đổi không?
- Quan trọng nhất: Luận điểm đầu tư ban đầu có còn đúng hay không?
Nếu những yếu tố đó chưa thay đổi thì biến động ngắn hạn chỉ là một phần tự nhiên của quá trình đầu tư.
Bên cạnh diễn biến thị trường, nhà đầu tư vẫn có thể chủ động kiểm soát 3 yếu tố dài hạn: Một là xác định rõ thời gian đầu tư và mục tiêu tài chính; Hai là phân bổ tài sản hợp lý, đa dạng hóa để tận dụng tiềm năng của nhiều lớp tài sản và giảm rủi ro tập trung; Ba là duy trì kỷ luật. Nhiều nhà đầu tư thành công không phải vì họ luôn dự đoán đúng diễn biến thị trường, mà vì họ kiên định với một kế hoạch phù hợp.
Nhìn về thực tế thị trường hiện tại, đâu là những yếu tố nền tảng mà nhà đầu tư có thể kỳ vọng vào sự phục hồi, thưa ông?
Ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt: Có 3 yếu tố chính hỗ trợ thị trường:
- Thứ nhất, kết quả kinh doanh và vĩ mô tích cực: Trong quý II, tăng trưởng doanh thu doanh nghiệp đạt 25,7% và tăng trưởng lợi nhuận đạt 29,9% trong nửa đầu năm (không bao gồm nhóm Vingroup). Thanh khoản thị trường cải thiện với giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 18.000 tỷ đồng/phiên. Lạm phát hạ nhiệt, dòng vốn FDI tích cực cùng các chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước đang củng cố niềm tin. Theo danh mục theo dõi của VinaCapital, tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết dự kiến đạt khoảng 24,7% trong năm 2026 và tiếp tục duy trì mức hai con số trong năm 2027.
- Thứ hai, định giá ở vùng rất hấp dẫn: Sau nhịp điều chỉnh, mặt bằng định giá thị trường đã giảm về mức hấp dẫn so với lịch sử, tương đương với các giai đoạn khó khăn như đợt điều chỉnh năm 2025 hay khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp năm 2022. Lịch sử chứng minh các giai đoạn định giá thấp này thường tạo nền tảng vững chắc cho đà tăng trưởng những năm tiếp theo.
- Thứ ba, động lực tăng trưởng dài hạn không đổi: Tiến trình nâng hạng thị trường, tăng trưởng kinh tế chung và khả năng thu hút dòng vốn ngoại dài hạn vẫn là những điểm tựa vững chắc.
CHẤT LƯỢNG DANH MỤC CÁC QUỸ MỞ VINACAPITAL
Đối với các sản phẩm cụ thể của VinaCapital, chất lượng danh mục hiện tại đang được quản trị như thế nào để ứng phó với tình hình này?
Ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt: Với quỹ mở, ngoài hiệu suất ngắn hạn, nhà đầu tư cần nhìn sâu vào chất lượng danh mục:
- Đối với các Quỹ cổ phiếu VinaCapital: Danh mục tập trung vào những doanh nghiệp có khả năng sinh lời tốt với tỷ suất ROE trên 15%, tăng trưởng lợi nhuận trên 20%. Trong khi đó, định giá danh mục hiện chỉ bằng khoảng 2/3 so với mặt bằng chung thị trường — đây là vùng định giá thấp nhất trong khoảng 5 năm qua. Việc đầu tư ở vùng định giá thấp sẽ mở ra dư địa tăng trưởng rất lớn trong tương lai, đi kèm với khuôn khổ quản trị rủi ro chặt chẽ.
- Đối với Quỹ trái phiếu VinaCapital VFF: Phù hợp cho nhà đầu tư ưu tiên sự an toàn, với kỳ vọng lợi nhuận trong 12 tháng tới được duy trì ở mức 8,7% – 9,7%/năm.
Tóm lại, có 4 yếu tố then chốt hỗ trợ danh mục của VinaCapital tăng trưởng phía trước: (1) Lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục cải thiện; (2) Định giá đang ở vùng hấp dẫn; (3) Danh mục tập trung vào các ngành chiến lược như ngân hàng, tiêu dùng, công nghiệp và hạ tầng; và (4) Niềm tin kiên định vào những doanh nghiệp có nền tảng tốt.
