Bất chấp phán quyết mang tính lịch sử của Tòa án Tối Cao Mỹ tuyên bố các biện pháp áp thuế là bất hợp pháp, Tổng thống Donald Trump đã phản pháo quyết liệt bằng cách đẩy mức thuế nhập khẩu lên 15% vào thứ Bảy (21/02), đẩy cuộc chiến thương mại toàn cầu vào một giai đoạn hỗn loạn mới.
Phản đòn sau thất bại pháp lý
Chỉ một ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ (với tỷ lệ 6-3) bác bỏ quyền áp thuế của Tổng thống dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp năm 1977, ông Trump đã ngay lập tức tìm một con đường pháp lý khác. Trên nền tảng Truth Social, ông gọi phán quyết của tòa án là một quyết định “cực kỳ phản Mỹ” và tuyên bố nâng mức thuế nhập khẩu lên con số 15% — mức tối đa mà ông cho là “đã được kiểm chứng về mặt pháp lý”.
Động thái này diễn ra sau khi kế hoạch áp thuế 10% trước đó của ông bị đình chỉ. Việc tăng thuế lên 15% được xem là lời khẳng định đanh thép rằng chính quyền của ông sẽ không lùi bước trong chính sách kinh tế cốt lõi nhằm gây áp lực lên các đối tác thương mại.
Sự rạn nứt trong nội bộ phe bảo thủ
Đáng chú ý, các thành viên Đảng Cộng hòa đã tung ra những đòn tấn công cá nhân nhắm vào các thẩm phán bảo thủ từng đứng về phía đa số để bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống. Họ bị chỉ trích là “không trung thành”, là những kẻ “ngu ngốc và tay sai”.
Ngược lại, ông Trump dành lời khen ngợi cho 3 thẩm phán bỏ phiếu ủng hộ ông là Clarence Thomas, Samuel Alito và Brett Kavanaugh. Đồng thời, ông cáo buộc 6 thẩm phán còn lại (bao gồm cả 2 người do chính ông bổ nhiệm ở nhiệm kỳ trước) đã bị “thao túng bởi các lợi ích nước ngoài”.
Phản ứng từ thị trường và quốc tế
Trong khi các nhóm doanh nghiệp và Hiệp hội Bán lẻ Quốc gia Mỹ hoan nghênh phán quyết của Tòa án vì mang lại “sự ổn định cần thiết”, thì thông báo mới vào thứ Bảy của ông Trump lại gieo rắc thêm sự bất ổn.
- Tại Đức: Thủ tướng Friedrich Merz cho biết ông sẽ thảo luận với các đồng minh châu Âu để đưa ra một “lập trường chung rõ ràng” trước khi ông có chuyến thăm tới Washington vào đầu tháng 3.
- Tại Mỹ: Thống đốc bang Pennsylvania, ông Josh Shapiro (Đảng Dân chủ), đã kêu gọi Tổng thống nên “lắng nghe Tòa án Tối cao, chấm dứt các mức thuế hỗn loạn đang gây hại cho nông dân và các gia đình Mỹ”.
Những điểm mấu chốt của quy định mới
Theo thông tin từ Nhà Trắng, mức thuế 15% này chỉ mang tính tạm thời (có hiệu lực trong 150 ngày). Tuy nhiên, các lĩnh vực như dược phẩm và hàng hóa thuộc Hiệp định Mỹ – Mexico – Canada (USMCA) sẽ tạm thời được miễn trừ. Đối với vấn đề hoàn trả các khoản thuế đã thu trước đó (vốn bị coi là bất hợp pháp), ông Trump dự báo đây sẽ là một cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm.
Cuộc đối đầu giữa nhánh hành pháp và tư pháp này đang đặt nền kinh tế toàn cầu vào trạng thái báo động, nhất là khi ông Trump dự kiến sẽ có chuyến thăm tới Trung Quốc từ ngày 31/3 đến 2/4 tới đây để giải quyết các căng thẳng thương mại.
PM
