Trong báo cáo mới phát hành, ông Michael Kokalari, Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường Tập đoàn VinaCapital cho biết, cuộc chiến nổ ra tại Trung Đông được dự báo sẽ không gây ra những ảnh hưởng quá lớn đối với Việt Nam. Mặc dù đây được xem là một cú sốc mạnh đối với thị trường tài chính toàn cầu, nhưng các chuyên gia nhận định tình hình sẽ chỉ diễn ra trong ngắn hạn.
Kịch bản xung đột hạn chế và những rào cản ngăn chặn leo thang
Dù căng thẳng hiện nay gay gắt hơn các cuộc xung đột trước đó, nhưng khả năng xảy ra một chiến dịch tác chiến trên bộ quy mô lớn và kéo dài là tương đối thấp. Các lý do chính bao gồm sự hạn chế về nguồn dự trữ đạn dược của Mỹ, cấu trúc chính trị bền vững của Iran và áp lực từ phía Trung Quốc – khách hàng dầu thô lớn nhất của Iran.
Đặc biệt, chiến tranh không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri Mỹ, và Tổng thống Trump cũng đã bày tỏ kỳ vọng chiến sự sẽ kết thúc trong khoảng 5 tuần tới.
Ông Michael Kokalari, CFA, Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường Tập đoàn VinaCapital
Tác động vĩ mô đối với Việt Nam: Áp lực lạm phát và lãi suất
Tại Việt Nam, tác động vĩ mô được đánh giá ở mức vừa phải. Giá dầu thế giới tăng khoảng 30% kể từ đầu năm có thể đẩy lạm phát CPI trong nước từ mức 2,5% lên gần 4% trong những tháng tới.
Tuy nhiên, Chính phủ Việt Nam vẫn nắm giữ đầy đủ các công cụ chính sách để hạn chế cú sốc giá xăng dầu tạm thời, nhờ tỷ trọng nhóm lương thực – thực phẩm (chiếm 36% rổ CPI) phần lớn được sản xuất nội địa.
Ngoài ra, việc USD mạnh lên và giá vàng tăng do nhu cầu trú ẩn sẽ gây áp lực mất giá lên tiền đồng, từ đó củng cố dự báo lãi suất huy động 12 tháng tại Việt Nam có thể tăng thêm 50–100 điểm cơ bản, lên mức khoảng 7%/năm trong năm nay.
Chiến sự tại Trung Đông tạo ra sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Nhóm hưởng lợi bao gồm các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu (nhờ tồn kho), lọc hóa dầu (biên lợi nhuận mở rộng), dịch vụ dầu khí, sản xuất cao su tự nhiên, vận tải biển và cảng biển (do cước vận tải tăng).
Ngoài ra, doanh nghiệp sản xuất phân bón urê và kinh doanh trang sức cũng được hưởng lợi từ sự sụt giảm nguồn cung thế giới và giá vàng tăng cao.
Nhóm chịu tác động tiêu cực là các ngành nhạy cảm với chi phí đầu vào như hàng không, du lịch sẽ chịu áp lực trực tiếp từ giá dầu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Đông hoặc các đơn vị nhạy cảm với lãi suất như bất động sản cũng đối mặt với nhiều khó khăn.
Trong kịch bản xấu nhất nếu xung đột kéo dài và Eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn (xác suất thấp, chỉ từ 10-20%), tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể giảm khoảng 2 điểm phần trăm do lạm phát vượt ngưỡng 5% và xuất khẩu suy giảm đáng kể.
Dù vậy, VinaCapital cho rằng bất kỳ nhịp sụt giảm mạnh nào của VN-Index trong giai đoạn này đều nên được xem là cơ hội để mua vào, khi các thị trường mới nổi đang có hiệu suất vượt trội so với thị trường Mỹ.
PM
