Giá dầu đang giáng đòn nặng nề vào khu vực châu Á, nơi vốn có sự phụ thuộc sâu sắc vào năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Theo đánh giá từ Morgan Stanley và Namura, các nền kinh tế đang phát triển tại khu vực như Việt Nam, Thái Lan và Philippines thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất do nhập khẩu lạm phát và rủi ro đứt gãy nguồn cung thực tế từ eo biển Hormuz.
Bà Lineier, Phó Chủ tịch thị trường hàng hóa dầu mỏ tại Rystad Energy, nhận định rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz sẽ gây ra tác động nghiêm trọng nhất đến châu Á.
Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản có vị thế tốt hơn nhờ lượng dự trữ dầu thô và thành phẩm có thể đáp ứng từ 5 đến 8 tháng nhu cầu nhập khẩu, thì các quốc gia như Philippines, Việt Nam và Australia có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu ngay lập tức.
Nguyên nhân là do các cường quốc xuất khẩu trong khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đang bắt đầu ban hành lệnh cấm xuất khẩu các sản phẩm dầu để ưu tiên tiêu dùng nội địa.
Để ứng phó, nhiều chính phủ đã triển khai các biện pháp cấp bách: Thái Lan và Philippines yêu cầu nhân viên công sở làm việc tại nhà để tiết kiệm năng lượng, Việt Nam có kế hoạch hạn chế xuất khẩu dầu thô để ưu tiên nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu trong nước, còn Hàn Quốc dự kiến áp trần giá xăng dầu nội địa.
Dưới góc nhìn chuyên gia, nếu eo biển Hormuz mở cửa trở lại vào cuối tháng này, tình hình có thể chỉ dừng lại ở một cú sốc về giá.
Tuy nhiên, nếu sự cố kéo dài hơn một tháng, thị trường sẽ nhanh chóng chuyển sang cuộc khủng hoảng thiếu hụt nhiên liệu vật chất mà các biện pháp can thiệp hiện tại không còn đủ sức chống đỡ.
Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, Thái Lan và Philippines, cùng với Australia là những mắt xích yếu nhất trong chuỗi cung ứng khu vực do phụ thuộc nhiều vào việc nhập khẩu xăng dầu thành phẩm.
Khi các quốc gia xuất khẩu thắt chặt nguồn cung để bảo vệ người dân trong nước, các ngành công nghiệp sẽ phải chịu thiệt hại trực tiếp, từ đó kéo lùi đà tăng trưởng kinh tế của toàn khu vực trong dài hạn.
