Bắt đầu từ tuần này, các tập đoàn thời trang lớn bao gồm LVMH, Prada, Chanel và Inditex chính thức bị cấm tiêu hủy quần áo, phụ kiện và giày dép tồn kho không bán được tại Liên minh Châu Âu (EU). Quy định mới này buộc toàn bộ ngành công nghiệp thời trang phải thay đổi toàn diện cách thức quản lý hàng tồn kho và sản phẩm khách hàng hoàn trả.
Lệnh cấm triệt để nhắm vào “kho vũ khí ngầm” của thời trang cao cấp
Lệnh cấm toàn diện này đặc biệt nhạy cảm đối với các tập đoàn xa xỉ, bởi nó triệt hạ một trong những công cụ “kín tiếng” nhất mà ngành này dùng để duy trì tính khan hiếm và giá trị thương hiệu.
Theo Cơ quan Môi trường Châu Âu (EEA), khoảng 4% đến 9% sản phẩm dệt may chào bán tại Châu Âu – tương đương 264.000 đến 594.000 tấn mỗi năm – bị tiêu hủy trước khi kịp sử dụng. Mới đây, một vụ kiện tại tòa án đã tiết lộ Chanel từng thường xuyên tiêu hủy hàng nghìn sản phẩm không bán được tại Hồng Kông như một phần trong chiến lược quản lý kho. Phản hồi báo chí, Chanel cho biết số liệu tại tòa không phản ánh thực tiễn toàn cầu hiện tại, đồng thời khẳng định các sản phẩm dư thừa hiện được xử lý qua L’Atelier des Matieres – đơn vị tái chế được hãng thành lập năm 2019 để thu hồi nguyên liệu cho chuỗi cung ứng tuần hoàn.
Được thông qua từ năm 2024 nhằm hạn chế sản xuất thừa và giảm thải, quy định chính thức cấm các công ty lớn đốt hoặc đem ra bãi rác những mặt hàng quần áo, phụ kiện, giày dép chưa qua sử dụng hay bị trả lại. Lệnh cấm khuyến khích quyên góp, sửa chữa và tái sử dụng; việc tiêu hủy chỉ được cấp phép trong các trường hợp đặc biệt như hàng hóa gây rủi ro sức khỏe, an toàn, hàng giả hoặc hư hỏng không thể phục hồi.
Áp lực chi phí và nguy cơ “pha loãng” thương hiệu
Quy định mới đặt các thương hiệu trước ba lựa chọn khắt khe: gánh chi phí lưu kho cao hơn, mở rộng các kênh giảm giá được kiểm soát chặt chẽ, hoặc cắt giảm sản lượng sản xuất ngay từ đầu.
Nếu như việc quyên góp và tái sử dụng giúp thời trang bình dân (fast-fashion) mở ra các kênh bán lại và tái chế mới, thì đây lại là thách thức cực lớn với các thương hiệu xa xỉ – vốn phụ thuộc vào phân phối độc quyền để bảo vệ vị thế. Đưa thêm hàng tồn vào các cửa hàng outlet, mạng lưới từ thiện hay thị trường thứ cấp sẽ làm gia tăng nguy cơ “bão hòa” giảm giá và thúc đẩy thị trường xám (grey-market). Số liệu từ Bain & Altagamma cho thấy, trong năm 2025, có tới 40% hàng xa xỉ đã phải bán giảm giá do nhu cầu suy yếu và tồn kho tăng cao.
Chuyên gia Luca Solca từ Bernstein nhận định: “Các quy định mới sẽ buộc doanh nghiệp phải chú ý chặt chẽ hơn đến khâu lập kế hoạch và quản lý tồn kho. Dù vậy, không ai có thể làm nên phép màu: các thương hiệu thời trang chắc chắn sẽ còn tồn kho cuối mùa. Đây là điều khó tránh khỏi, vì vậy tôi kỳ vọng các công ty sẽ nỗ lực hơn trong việc quản lý bán hàng giảm giá sao cho giữ được đẳng cấp thương hiệu.”
AI và bài toán tối ưu hóa chuỗi cung ứng
Để thích ứng, các tập đoàn dự kiến sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm theo dõi tồn kho theo thời gian thực, dự báo nhu cầu chính xác và điều phối hàng hóa giữa các cửa hàng và kho bãi hiệu quả hơn.
Bà Giulia Iuticone, đối tác tại công ty tìm kiếm nhân sự cấp cao Heidrick & Struggles (Milan), nhấn mạnh: “Quy định này sẽ định hình lại cách các công ty đưa ra quyết định. Nếu hàng tồn kho không còn đóng vai trò là ‘van xả an toàn’, chất lượng của khâu lập kế hoạch sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi.”
Theo Financial Times
