Các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp lực lượng lao động trẻ tại châu Á nâng cao năng suất đáng kể. Tuy nhiên, thay vì giảm bớt áp lực, AI lại đang định hình lại tiêu chuẩn về “hiệu suất bình thường”, khiến kỳ vọng từ phía quản lý gia tăng tương ứng.
Tăng năng suất nhưng không giảm khối lượng công việc
Nhiều nhân sự thuộc thế hệ Gen Z chia sẻ rằng AI giúp họ hoàn thành các công việc lặp đi lặp lại chỉ trong vài phút thay vì nhiều giờ. Dù vậy, khoảng thời gian tiết kiệm được nhanh chóng bị lấp đầy bởi các nhiệm vụ mới.
- Tăng số lượng nhiệm vụ: Một chuyên viên tiếp thị số tại Ấn Độ cho biết cô từng xử lý 3–5 công việc/ngày, nhưng hiện phải đảm nhận tới 8 công việc để “chứng minh giá trị” trong cùng quỹ thời gian làm việc.
- Mở rộng phạm vi quản lý: Tại Thái Lan, một quản lý sản phẩm ngân hàng số đã dùng AI để đảm nhận cùng lúc 3 sản phẩm thay vì 2 như trước đây.
- Gia tăng sản lượng: Một nhân viên viết nội dung tại Ấn Độ cho biết khối lượng công việc tăng từ 500–2.000 từ/ngày lên khoảng 6.000 từ/ngày nhờ sự hỗ trợ của ChatGPT, Gemini và Claude.
Các chuyên gia nhân sự nhận định AI không hẳn làm nhân viên bận rộn hơn theo cách truyền thống, mà nâng cao mức sàn hiệu suất (performance baseline). Nhờ AI, quy trình làm việc được rút ngắn nhưng kéo theo áp lực phải giao sản phẩm chỉn chu hơn và phản hồi nhanh hơn.
Kỳ vọng tăng cao tại các thị trường
Theo khảo sát từ Money Mind trên 3.628 người trẻ (từ 21–29 tuổi) tại 7 thị trường châu Á:
- Tỷ lệ nhân viên ghi nhận kỳ vọng công việc tăng lên do AI: Cao nhất là Trung Quốc (85%), tiếp theo là Ấn Độ (82%), trong khi Singapore và Indonesia đều ở mức 69%.
- Thái độ đối với tương lai công việc có AI: Người lao động tại Ấn Độ (75%), Trung Quốc (69%) và Thái Lan (68%) hào hứng nhất với các công việc tích hợp AI. Ngược lại, Singapore là thị trường có tỷ lệ muốn làm công việc liên quan đến AI thấp nhất (54%), do người lao động tại đây ưu tiên phát triển các kỹ năng “thuần con người” như tư duy phản biện, chiến lược phức tạp và sự thấu hiểu.
Kỳ vọng tăng nhưng lương chưa tăng tương ứng
Mặc dù hiệu suất lao động gia tăng, phần lớn Gen Z được hỏi đều khẳng định thu nhập cố định của họ chưa tăng trực tiếp từ việc ứng dụng AI.
Ở góc độ doanh nghiệp, các chuyên gia chỉ ra rằng năng lực sử dụng AI cơ bản (như nhập câu lệnh – prompting) đang dần trở thành tiêu chuẩn tối thiểu thay vì một kỹ năng đặc thù được trả thù lao cao hơn. Tăng thưởng hay thăng tiến chỉ đến khi nhân sự biết sử dụng AI để tạo ra giá trị thực sự – chẳng hạn như tái thiết kế quy trình làm việc, tối ưu chi phí hoặc giải quyết các bài toán kinh doanh phức tạp.
Thách thức và hướng đi cho nhân sự trẻ
Bên cạnh sự tiện lợi, hơn 80% người trẻ được khảo sát bày tỏ lo ngại về tác động của AI, đặc biệt là nguy cơ mất việc hoặc kỹ năng bị lỗi thời.
Các chuyên gia khuyến nghị nhân sự trẻ không nên phụ thuộc hoàn toàn vào AI. Thay vào đó, lợi thế cạnh tranh bền vững nằm ở sự kết hợp giữa công cụ AI và các năng lực độc bản của con người: tư duy phản biện, kỹ năng đặt câu hỏi đúng, khả năng thẩm định dữ liệu và đưa ra quyết định trong các tình huống phức tạp.
Theo CNA
