Làn sóng phát hành cổ phiếu quy mô lớn chưa từng có đang diễn ra trong ngành ngân hàng Việt Nam, với tổng giá trị dự kiến đạt gần 7 tỷ USD vào cuối năm tới. Động thái này xuất phát từ nhu cầu vốn cấp thiết để phục vụ các dự án phát triển kinh tế và hạ tầng, qua đó mở ra cơ hội mở rộng đầu tư hiếm có cho các nhà đầu tư nước ngoài tại một trong những thị trường tài chính tăng trưởng nhanh nhất châu Á.
Nguồn lực cho làn sóng tăng trưởng mới
Sự thay đổi trong cách tiếp cận chính sách diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế ghi nhận mức tăng trưởng gần 10% trong quý vừa qua. Nhằm đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng gia tăng mạnh mẽ cho các dự án hạ tầng trọng điểm, các nhà quản lý chính sách đang thúc đẩy sự tham gia sâu rộng hơn của dòng vốn ngoại.
Theo tính toán từ dữ liệu công bố công khai và báo cáo của Fitch Ratings, đợt phát hành cổ phiếu sắp tới có thể huy động gần 7 tỷ USD. Đây được đánh giá là đợt tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Song song với việc bán cổ phần, khung pháp lý cũng ghi nhận những bước mở cửa đáng chú ý:
- Nới trần vay nợ nước ngoài: Hạn mức vay nợ nước ngoài trong năm nay đã được nâng thêm 11%, đạt 6,1 tỷ USD và có thể tiếp tục tăng thêm. Tổng kế hoạch vay nợ nước ngoài của các ngân hàng và doanh nghiệp được ghi nhận ở mức 5,3 tỷ USD.
- Nới trần sở hữu ngoại (FOL): Ba ngân hàng thương mại cổ phần đã được chấp thuận nâng tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài lên 49%.
- Nâng hạng thị trường & Trung tâm tài chính: Tiến trình cải cách giúp thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi, kết hợp cùng đề án xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế hứa hẹn thu hút thêm dòng vốn gián tiếp.
Bà Quỳnh Nguyễn, giảng viên tài chính tại Đại học Hoa Sen (TP.HCM), nhận định việc mở rộng cửa cho dòng vốn ngoại xuất phát từ việc Việt Nam bắt đầu tái tư duy về phương thức tài trợ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý đây là quá trình có chọn lọc chứ không phải sự tự do hóa toàn bộ.
Kế hoạch bán vốn dồn dập tại các ngân hàng lớn
Nhu cầu bổ sung vốn đệm trở nên cấp thiết khi các ngân hàng chuẩn bị áp dụng chuẩn mực Basel III khắt khe hơn vào năm 2030, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng nhanh có thể làm suy giảm khả năng hấp thụ rủi ro.
Chi tiết kế hoạch gọi vốn của các ngân hàng lớn bao gồm:
| Ngân hàng | Kế hoạch phát hành / Bán cổ phần | Giá trị ước tính / Tỷ lệ | Bối cảnh & Tác động |
| Vietcombank | Bán 6,5% cổ phần trước cuối năm. | ~1,2 tỷ USD | Mizuho Bank (Nhật Bản) – cổ đông chiến lược nắm 15% – có thể sẽ tăng tỷ lệ sở hữu. |
| BIDV | Bán tiếp gần 11% cổ phần trước cuối năm tới (sau khi đã bán 3% hồi tháng 3). | ~1,4 tỷ USD (tổng cộng) | KEB Hana Bank (Hàn Quốc) đang xem xét khả năng tham gia đợt phát hành mới. |
| VPBank | Phát hành riêng lẻ thu hút nhà đầu tư chiến lược. | ~560 triệu USD | SMBC (Nhật Bản) đang đàm phán nâng tỷ lệ sở hữu từ 15% lên 20%. VPBank thuộc nhóm được nâng trần FOL lên 49%. |
| HDBank | Kế hoạch bán cổ phần trước cuối năm tới. | 10,7% cổ phần | Ngân hàng chưa có cổ đông chiến lược nước ngoài lớn và nằm trong diện được nâng trần FOL lên 49%. |
| Techcombank | Đàm phán bán cổ phần với các ngân hàng nước ngoài. | Chưa công bố chi tiết | Mở rộng hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế. |
Đánh giá về làn sóng này, Fitch Ratings nhận định dòng vốn mới khó có thể làm thay đổi đột ngột chỉ số an toàn vốn của toàn ngành do sẽ nhanh chóng được đưa vào cho vay mới. Dù vậy, thách thức từ áp lực tăng trưởng và rủi ro nợ xấu – đặc biệt ở lĩnh vực bất động sản vốn chiếm khoảng 1/4 tổng dư nợ – lại chính là động lực buộc các ngân hàng phải tiếp tục thực hiện thêm nhiều đợt tăng vốn quy mô lớn trong những năm tới.
Theo Reuters
