Trước sự phát triển mạnh mẽ của Trí tuệ nhân tạo (AI), các hành vi lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến ngày càng phức tạp. Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) mới đây đã đưa ra khuyến cáo rộng rãi, giúp khách hàng chủ động nhận biết và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo sử dụng công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói (Deepfake) nhằm chiếm đoạt tài sản.
1. Bốn thủ đoạn lừa đảo bằng Deepfake phổ biến hiện nay
Công nghệ Deepfake cho phép kẻ gian tái tạo hình ảnh, giọng nói và video theo thời gian thực để tạo dựng lòng tin, dẫn dắt nạn nhân vào các bẫy tài chính:
- Giả mạo người thân, bạn bè: Kẻ gian thu thập dữ liệu hình ảnh, giọng nói của người thân nạn nhân từ mạng xã hội, sau đó tạo video Deepfake mô phỏng tình huống khẩn cấp (tai nạn, cấp cứu, bị tạm giữ…) để hối thúc nạn nhân chuyển tiền gấp.
- Giả mạo nhân viên ngân hàng: Đối tượng sử dụng video giả mạo nhân viên mặc đồng phục, ngồi trong bối cảnh văn phòng làm việc chuyên nghiệp. Với lý do “xác minh khẩn” hoặc “tài khoản bị xâm phạm”, kẻ gian dẫn dắt khách hàng cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc cài đặt ứng dụng điều khiển thiết bị từ xa.
- Giả mạo cơ quan công an, cơ quan tư pháp: Video Deepfake dựng cảnh cán bộ công an, kiểm sát viên mặc trang phục nghiệp vụ để thông báo nạn nhân liên quan đến các vụ án rửa tiền, ma túy… Đối tượng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản chỉ định hoặc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng để “phục vụ điều tra, phong tỏa tạm thời”.
- Lừa đảo xác thực sinh trắc học qua video: Đây là hình thức kỹ thuật tinh vi nhất. Kẻ gian lợi dụng hình ảnh/video ngắn của nạn nhân thu thập từ mạng xã hội để tái tạo khuôn mặt động theo thời gian thực, nhằm qua mặt hệ thống xác thực khuôn mặt khi đăng nhập hoặc thực hiện giao dịch tài chính trên ứng dụng ngân hàng số.
2. Dấu hiệu nhận biết cuộc gọi giả mạo Deepfake
Khách hàng cần nâng cao cảnh giác nếu gặp phải các biểu hiện bất thường sau trong cuộc gọi video:
- Hình ảnh bất nhiên: Biểu cảm khuôn mặt cứng, cử động thiếu tự nhiên hoặc khẩu hình không đồng bộ với giọng nói.
- Chất lượng cuộc gọi kém: Video thường có thời lượng ngắn, chất lượng hình ảnh mờ/nhòe hoặc liên tục bị gián đoạn.
- Tạo áp lực tâm lý: Liên tục thúc giục chuyển tiền gấp với lý do nguy cấp.
- Yêu cầu thông tin bảo mật: Yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, xác minh gương mặt trực tiếp qua camera cuộc gọi hoặc yêu cầu truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
3. Khuyến cáo từ SeABank để bảo vệ tài khoản tài chính
Để chủ động bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân, SeABank khuyến nghị khách hàng tuân thủ các nguyên tắc an toàn sau:
- Xác minh trực tiếp: Luôn kiểm tra kỹ thông tin người nhận và liên hệ lại bằng số điện thoại chính thức của người quen để xác nhận trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch chuyển tiền nào.
- Bảo mật thông tin tuyệt đối: Không cung cấp mã OTP, mật khẩu đăng nhập, số thẻ, mã CVV hay thông tin cá nhân cho bất kỳ ai — kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng hay cơ quan công an.
- Thận trọng trên môi trường số: Không nhấp vào đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không chính thống và không dùng thông tin cá nhân (ngày sinh, số điện thoại…) để làm mật khẩu giao dịch.
- Bật thông báo biến động số dư: Chủ động kích hoạt tính năng thông báo biến động số dư qua SMS hoặc ứng dụng SeAMobile để kịp thời phát hiện các giao dịch bất thường.
- Xử lý khi nghi ngờ:
- Nếu phát hiện tài khoản/mật khẩu có dấu hiệu bị thay đổi bất thường, liên hệ ngay với Hotline SeABank hoặc đến điểm giao dịch gần nhất để được hỗ trợ khóa dịch vụ khẩn cấp.
- Thông báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo.
Bài viết có sự hỗ trợ của AI, được con người kiểm chứng.
