Chiều nay (14/8), tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026, ông Nguyễn Ngọc Tùng, đại diện Quỹ VinaCarbon cho biết trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ, giảm phát thải, xử lý chất thải hay phát triển rừng không nên chỉ được coi là khoản chi phí tuân thủ quy định. Nếu được chuẩn bị bài bản, đây chính là “mỏ vàng” giúp doanh nghiệp Việt Nam tạo ra giá trị kinh tế và mở cánh cửa tiếp cận dòng vốn quốc tế.
Nghĩa vụ môi trường chỉ thực sự trở thành cơ hội huy động vốn khi doanh nghiệp có thể biến các yêu cầu đó thành một tài sản có thể đo lường, kiểm chứng và thương mại hóa.
Ba Tiêu Chí Chọn Dự Án Rót Vốn Của Quỹ VinaCarbon
Từ thực tế quản lý và giải ngân vốn đầu tư, ông Nguyễn Ngọc Tùng cho biết VinaCarbon luôn đánh giá một dự án carbon dựa trên 3 trụ cột cốt lõi:
- Chất lượng tín chỉ carbon: Lượng giảm phát thải phải là thật, có thể đo lường và kiểm chứng. Dự án phải chứng minh được tính bổ sung (lượng giảm phát thải sẽ không xảy ra nếu không có dự án) và tuyệt đối tránh việc tính trùng hay bán tín chỉ nhiều lần.
- Tính bền vững và mô hình kinh doanh: Một dự án carbon không thể chỉ sống nhờ bán tín chỉ. VinaCarbon đặc biệt chú trọng đến khả năng tạo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chính. Đối với các giải pháp dựa vào thiên nhiên hay lâm nghiệp, các yếu tố về pháp lý đất đai, quyền sở hữu tín chỉ, tác động xã hội và cộng đồng là điều kiện bắt buộc.
- Hệ thống MRV (Đo đạc, Báo cáo và Kiểm chứng): Dữ liệu rõ ràng, có thể truy xuất, phương pháp tính toán minh bạch và kết quả được bên thứ ba độc lập kiểm chứng chính là nền tảng để biến cam kết giảm phát thải thành một tài sản đáng tin cậy trên thị trường.
5 Yếu Tố Quyết Định “Đồng Tiền” Của Nhà Đầu Tư Quốc Tế
Đánh giá về tâm lý của các nhà đầu tư toàn cầu, đại diện VinaCarbon nhấn mạnh: “Nhà đầu tư quốc tế không chỉ đầu tư vào tín chỉ carbon, họ đầu tư vào một doanh nghiệp và một mô hình kinh doanh, trong đó tín chỉ carbon tạo thêm giá trị tăng thêm”.
Để một dự án tại Việt Nam lọt vào “mắt xanh” của các quỹ ngoại, dự án đó phải hội tụ đủ 5 yếu tố:
- Chất lượng và tính thanh khoản của tín chỉ: Tín chỉ phải đạt chuẩn cao, được thị trường chấp nhận và có bên bao tiêu/người mua uy tín.
- Hiệu quả kinh tế độc lập: Dự án phải sống khỏe ngay cả khi giá tín chỉ carbon trên thị trường giảm sâu. Nhà đầu tư dài hạn sẽ không xuống tiền nếu dự án chỉ có lãi khi giá carbon ở mức “đỉnh”.
- Khung pháp lý rõ ràng: Sự minh bạch về quyền sở hữu tín chỉ, cơ chế chuyển nhượng quốc tế cũng như sự kết nối giữa dự án với thị trường carbon trong nước.
- Năng lực triển khai của doanh nghiệp: Năng lực thực thi, kinh nghiệm của đội ngũ quản lý và khả năng vận hành hệ thống kiểm chứng lượng giảm phát thải trong thực tế.
- Khả năng nhân rộng (Scalability): Doanh nghiệp cần sở hữu hệ thống quản trị tốt để có thể mở rộng mô hình ra nhiều dự án tương tự, thay vì chỉ dừng lại ở một dự án đơn lẻ.
Thay Đổi Tư Duy: Từ “Bán Bao Nhiêu” Sang “Xây Như Thế Nào”
Dành lời khuyên cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Ngọc Tùng cho rằng doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng câu hỏi “Chúng ta có thể bán được bao nhiêu tín chỉ carbon?”. Thay vào đó, hãy tự hỏi: “Chúng ta có thể xây dựng một dự án giảm phát thải có chất lượng, tạo ra dòng tiền và có thể kiểm chứng như thế nào?”.
Khi tư duy được chuyển đổi, các yêu cầu khắt khe về môi trường sẽ không còn là gánh nặng chi phí, mà sẽ trở thành đòn bẩy giúp gia tăng giá trị doanh nghiệp và thu hút nguồn vốn xanh bền vững từ quốc tế.
