Hội nghị lớn do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức đã định hình rõ nét vai trò của thị trường vốn trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, đặc biệt sau cột mốc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp.
Chuyển hóa nguồn vốn xã hội thành động lực tăng trưởng
Phát biểu khai mạc tại Hội nghị “Phát hành chứng khoán – Động lực cho tăng trưởng kinh tế”, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, việc huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước thông qua một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch là yêu cầu có ý nghĩa quyết định.
Trong bức tranh đó, phát hành chứng khoán không đơn thuần là hoạt động gọi vốn của riêng doanh nghiệp, mà là quá trình chuyển hóa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành năng lực sản xuất thực tế. Dòng vốn trên thị trường đang được định hướng chảy vào những doanh nghiệp có quản trị tốt, phương án kinh doanh khả thi và chiến lược rõ ràng, từ đó tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực của toàn nền kinh tế.
Những con số ấn tượng và bệ phóng từ “Thị trường mới nổi”
Báo cáo tại hội nghị cho thấy những tín hiệu rất lạc quan từ thị trường vốn:
- Năm 2025: Tổng giá trị huy động vốn qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ đạt 763,5 nghìn tỷ đồng.
- Giữa tháng 6/2026: Hoạt động này tiếp tục bứt phá. Giá trị huy động qua phát hành cổ phiếu đạt 114,1 nghìn tỷ đồng (tăng hơn 67% so với cùng kỳ); phát hành TPDN riêng lẻ đạt 148,8 nghìn tỷ đồng.
Sự tăng trưởng này phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư rất lớn từ phía doanh nghiệp, đồng thời khẳng định niềm tin vững chắc của nhà đầu tư vào triển vọng kinh tế Việt Nam.
Đặc biệt, sự kiện Việt Nam vừa được FTSE Russell chính thức nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp được đánh giá là một dấu mốc lịch sử. Bước ngoặt này không chỉ cải thiện mạnh mẽ thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư mà còn mở toang cánh cửa để các doanh nghiệp nội địa tiếp cận nguồn vốn quốc tế dài hạn với chi phí hợp lý.
Hoàn thiện hành lang pháp lý: “Cởi trói” thủ tục, siết chặt kỷ cương
Để hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tối đa thời cơ, cơ quan quản lý đã và đang quyết liệt hoàn thiện thể chế theo tinh thần: Vừa tạo thuận lợi tối đa, vừa bảo đảm kỷ cương, an toàn.
Hai hành lang pháp lý quan trọng được đưa ra thảo luận sâu tại hội nghị bao gồm:
- Nghị định số 245/2025/NĐ-CP: Sau gần một năm triển khai, nghị định này đã phát huy hiệu quả rõ rệt nhờ đơn giản hóa thủ tục hành chính, gắn hoạt động IPO với niêm yết và rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ.
- Nghị định số 200/2026/NĐ-CP: Quy định mới nhất về chào bán và giao dịch TPDN riêng lẻ (thay thế các quy định cũ) vừa được ban hành. Tinh thần xuyên suốt của Nghị định 200/2026 là nâng cao chất lượng tổ chức phát hành, tăng cường trách nhiệm các bên, bắt buộc sử dụng vốn đúng mục đích và công khai thông tin.
Lãnh đạo UBCKNN khẳng định, việc hoàn thiện pháp lý không nhằm mục đích “siết chặt” một cách cực đoan, mà để xây dựng một môi trường phát hành chuyên nghiệp và bền vững. Chỉ khi doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin thì niềm tin của nhà đầu tư mới được củng cố, từ đó kéo chi phí huy động vốn giảm xuống.
Diễn đàn đối thoại thực chất và cam kết đồng hành
Hội nghị được kỳ vọng là không gian đối thoại cởi mở, thẳng thắn giữa cơ quan quản lý và thị trường. Bên cạnh việc phổ biến các điểm mới của Nghị định 200/2026/NĐ-CP và lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ gọi vốn, UBCKNN sẽ trực tiếp lắng nghe, tháo gỡ các vướng mắc thực tế từ phía doanh nghiệp. Những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo Bộ Tài chính và Chính phủ để tiếp tục điều chỉnh khi sửa đổi Luật Chứng khoán thời gian tới.
Ban tổ chức cũng kêu gọi các tổ chức trung gian như công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký, tổ chức kiểm toán và định giá phát huy cao độ đạo đức nghề nghiệp, nâng cao chất lượng dịch vụ để đồng hành cùng doanh nghiệp. Với sự đồng lòng của tất cả các chủ thể, thị trường chứng khoán Việt Nam tự tin tiếp tục làm tròn vai trò là “mạch máu” dẫn vốn hiệu quả, đưa nền kinh tế bước vào kỷ nguyên bứt phá mới.
