Theo “Báo cáo Tương lai Thương mại” (Future of Trade) năm 2026 của Ngân hàng Standard Chartered với tựa đề Đi qua kỷ nguyên bất định mang tính cấu trúc, Việt Nam đang tiếp tục củng cố vững chắc vị thế là thị trường cung ứng và sản xuất trọng yếu toàn cầu. Đứng trước các tình trạng bất ổn kéo dài, việc các doanh nghiệp đẩy nhanh chuyển đổi số và tinh chỉnh chiến lược vận hành đang trở thành động lực then chốt nâng cao khả năng chống chịu và linh hoạt của chuỗi cung ứng.
Việt Nam – Mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Báo cáo cho thấy Việt Nam ghi nhận đà tăng trưởng ấn tượng với 12% đối với hoạt động sản xuất và 11% đối với hoạt động nguồn cung ứng. Nhờ lợi thế chi phí lao động cạnh tranh, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mạnh mẽ cùng các cải cách chính sách có trọng tâm, Việt Nam đang nổi lên như một điểm tựa sản xuất vững chắc khi các tập đoàn quốc tế tái cấu trúc mạng lưới cung ứng.
Tại khu vực ASEAN, báo cáo ghi nhận 86% doanh nghiệp nhận thấy lợi ích có thể đo lường được từ ít nhất một năng lực số. Đáng chú ý, 86% doanh nghiệp ASEAN khẳng định số hóa giúp cải thiện quá trình ra quyết định nhờ nâng cao khả năng quan sát và dự báo – đạt tỷ lệ cao nhất trên toàn cầu.
Mở khóa 2,8 nghìn tỷ USD thương mại quốc tế nhờ số hóa
Theo mô hình Đẩy nhanh Số hóa do Standard Chartered hợp tác cùng Oxford Economics xây dựng, việc tăng cường đầu tư công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và giảm rào cản thương mại có thể đóng góp thêm 2,8 nghìn tỷ USD vào thương mại quốc tế hằng năm đến năm 2031 (tương đương khoảng 7,6 tỷ USD mỗi ngày), cao hơn 6,9% so với kịch bản cơ sở.
Trong đó, thương mại dịch vụ số dự kiến bứt phá mạnh mẽ, đạt mức tăng 11,4% vào năm 2031 — gần gấp đôi mức tăng 5,9% của thương mại hàng hóa. Sự phát triển của các luồng dữ liệu, hệ thống thanh toán số xuyên biên giới và quy trình tuân thủ tinh gọn là động lực chính cho đà tăng này. Báo cáo cũng chỉ ra rằng 56% doanh nghiệp đánh giá AI có vai trò quan trọng hoặc mang tính chuyển đổi đối với việc thúc đẩy số hóa thương mại.
Ông Roberto Hoornweg, Tổng Giám đốc Khối Ngân hàng Doanh nghiệp và Đầu tư của Standard Chartered, nhận định: “Khi các doanh nghiệp chú trọng hơn đến việc nâng cao khả năng chống chịu, khả năng quan sát và tính linh hoạt, đầu tư vào năng lực số đang trở thành nguồn lợi thế cạnh tranh then chốt. Việc kết hợp các công cụ số, thông tin chuyên sâu từ AI và tích hợp chức năng ngân quỹ sẽ giúp doanh nghiệp ứng phó hiệu quả hơn với các gián đoạn.”
Tối ưu hóa chuỗi cung ứng và vai trò chiến lược của Quản trị Ngân quỹ
Khảo sát trên 2.100 lãnh đạo doanh nghiệp tại 27 thị trường phản ánh xu hướng chuyển dịch rõ nét: thay vì dịch chuyển địa điểm hay rút khỏi các thị trường hiện hữu (chiếm khoảng 60%), hơn 90% doanh nghiệp chọn giải pháp tinh chỉnh và nâng cao năng lực chuỗi cung ứng tại chỗ. Các chiến lược tập trung vào quản trị hàng tồn kho và tối ưu hóa nhà cung cấp đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt tại khu vực ASEAN (+8,4 điểm).
Bên cạnh đó, chức năng ngân quỹ đang đóng vai trò chiến lược hơn trong việc chuyển hóa khả năng chống chịu thành tăng trưởng:
82% doanh nghiệp cho biết công cụ số giúp nâng cao khả năng quan sát/dự báo tài chính, và 74% khẳng định các công cụ ngân quỹ số giúp củng cố khả năng quản lý dòng tiền và thanh khoản trong giai đoạn biến động.
37% doanh nghiệp có kế hoạch tích hợp chặt chẽ hơn chức năng ngân quỹ với chuỗi cung ứng trong 3–5 năm tới.
57% doanh nghiệp coi quản trị rủi ro tiền tệ và biến động tỷ giá là ưu tiên hàng đầu.
