Theo dữ liệu mới nhất từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), khu vực ngân hàng trung ương – vốn là trụ cột duy trì nhu cầu ổn định cho đà tăng giá vàng kéo dài nhiều năm – đã bất ngờ chuyển sang vị thế bán ròng trong tháng cuối cùng của quý 1 năm 2026.
Làn sóng bán ròng tập trung tại một số quốc gia
Bà Marissa Salim, Trưởng nhóm nghiên cứu khu vực APAC tại WGC cho biết, các ngân hàng trung ương đã bán ròng 30 tấn vàng trong tháng 3. Nguyên nhân chủ yếu đến từ khối lượng bán ra lớn của Thổ Nhĩ Kỳ (60 tấn) và Nga (16 tấn), gây áp lực lớn lên tổng nhu cầu mua vào từ các khu vực khác. Ngoài ra, dữ liệu hàng quý từ Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan (SOFAZ) cũng cho thấy mức bán ròng đạt 22 tấn trong quý 1 năm 2026.
Đáng chú ý, Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia bán vàng lớn nhất trong quý 1 với lượng dự trữ chính thức giảm tới 79 tấn. Việc sụt giảm mạnh này, đặc biệt là trong tháng 3, chủ yếu do ngân hàng trung ương nước này thực hiện các thỏa thuận hoán đổi (swaps) lên đến 80 tấn vàng để tạo thanh khoản bằng đồng đô la Mỹ. Động thái này nhằm đối phó với tình trạng tháo chạy vốn và nhu cầu ngoại tệ trong nước tăng cao khi ngân hàng trung ương nỗ lực hỗ trợ đồng lira.
Tính đến cuối tháng 3, dự trữ vàng của Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm từ gần 830 tấn (trước khi cuộc chiến với Iran bắt đầu) xuống còn 693 tấn. Đây được coi là đợt sụt giảm dự trữ vàng lớn nhất của nước này kể từ năm 2013. Tuy nhiên, sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Iran giúp ổn định thị trường, Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu khôi phục lại dự trữ với lượng nắm giữ vật chất tăng lên khoảng 730 tấn tính đến giữa tháng 4.
Những quốc gia tiếp tục duy trì nhu cầu mua vào
Dù xu hướng bán ròng xuất hiện trong tháng 3, nhiều quốc gia vẫn kiên trì bổ sung vàng vào dự trữ ngoại hối:
- Ba Lan: Là quốc gia mua vàng lớn nhất trong tháng 3 (11 tấn) và dẫn đầu cả quý 1 với tổng cộng 31 tấn.
- Uzbekistan & Kazakhstan: Tiếp tục mua vào lần lượt 9 tấn và 6 tấn trong tháng 3. Tính chung cả quý, Uzbekistan đã mua 25 tấn và Kazakhstan là 13 tấn.
- Trung Quốc: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã kéo dài chuỗi mua vào liên tục lên tháng thứ 17, với khối lượng thêm 5 tấn trong tháng 3, nâng tổng lượng mua trong quý lên 7 tấn.
- Các quốc gia khác: Guatemala, Cộng hòa Séc, Malaysia, Indonesia và Serbia cũng báo cáo mức mua ròng từ 1 tấn trở lên trong quý vừa qua.
Tác động từ bối cảnh địa chính trị
Nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò trọng yếu trên thị trường kim loại quý, nhưng phân khúc này đang trở nên biến động hơn. Cuộc chiến đang diễn ra tại Trung Đông đã gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng, làm gia tăng áp lực lạm phát và buộc một số quốc gia phải tiền tệ hóa dự trữ vàng để bảo vệ nền kinh tế trước các cú sốc địa chính trị.
